INTRODUSAUN
Depois iha Remodelasaun V Governu RDTL ba VI Governu,
Sekretaria Estadu ba Seguransa naran troka fali ba Ministeriu Interior. Kna’ar
ne’ebé maka Ministeriu ne’e simu no hala’o mak sei kontinua hela ka tuir baze
legal (Dekreitu-Lei n.o 35/2015, Seksaun III Artigo 8). Tamba iha
mos kna’ar foun ne’ebé mak Ministeriu ne’e simu liu husi Diresaun Nasional
Protesaun Sivil ne’ebé mak sei akumula hotu servisu Jestaun Dezastre nian
ne’ebé mak uluk tutela iha Diresaun Nasional Jestaun Dezastre iha MSS nia okos.
Ne’e duni atividades ne’ebé maka Departamentu ne’e halo tuir duni baze legal
mak iha ona.
Diresaun
Nacional Protesaun Sivil hanesan Diresaun ida iha Ministeriu Interior nia okos,
ne’ebé mak eziste ona to’o ba iha Municipiu sira laos iha Nasional deit,
hanesan ita hotu hatene katak agora dadauk Diresaun Nasional Protesaun Sivil
instala ona Servisu Protesaun Sivil Municipiu nian hamutuk Sanulu resin tolu (13).
 |
Diresaun
Nasional Protesaun Sivil iha mos departamentu ida mak Departamentu Operasional no
iha Sentru ida ho naran Centro Nacional
de Coordenação Operacional ka CNCO ne’ebé mak nia servisu iha area Operasional
hanesan halo Prevensaun no Protesaun, Vijilânsia Alerta no mos Planeamentu
Emerjênsia, inklui mos jere númeru emerjênsia 115. Ne’e duni atividades ne’ebé
maka Departamentu ne’e halo tuir duni baze legal mak iha ona.
Koalia kona-ba
servisu Centro Nacional Coordenaçao Operacional
ne’ebé mak jere númeru emerjênsia 115, Sentru ne’e mos iha seksaun tolu (3) mak
pertense ba departamentu ne’e ho servisu la hanesan, seksaun tolu ne’e mak
hanesan :
1.
Seksaun
Vijilânsia no Alerta
Seksaun
nia servisu mak :
a.
Halo Monitorizasaun no Kontrolu
situasaun kona-ba dezastre nian iha rai
laran nomos rai liur.
b.
Organiza sistema ida ne’ebé diak oinsa
atu fo alerta ka avizu ba populasaun bainhira detekta risku ruma.
c.
Halo konfirmasaun
ba servisu meteorolojia nune’e bele fo avizu antes ba populasaun ne’ebé hela
iha fatin risku.
d.
Fahe informasaun dezastre nian ba
populasaun nune’e bele halo preparasaun ka
prevensaun antes mosu dezastre ruma.
2.
Seksaun
Prevensaun no Protesaun
Hala’o
estudu ne’ebé relevante no identifika risku naturais ne’ebé bele afeita ba
dezastre.
a.
Halo avaliasaun ba konsekuensia risku
naturais nian.
b.
Kria sensibilizasaun ka formasaun kona-ba
prevensaun no protesaun nian.
c.
Tau sinal-sinal perigu nian iha fatin
risku.
d.
Kria ezersisiu balun ba komunidade sira
oinsa halo evakuasaun ne’ebé diak ba iha fatin seguru bainhira mosu dezastre
ruma
3.
Seksaun
Planeamentu Emerjênsia
a.
Elabora planu emerjênsia Protesaun
Sivil nian ba programa no situasaun sukoru ne’ebé adekuadu husi nivel nasionál
to’o Munisipiu.
b.
Asegura no halo levantamentu ba meius
ka rekursu ne’ebé iha, nune’e bele atende ba dezastre bo’ot, katastrofes no
kalamidades.
c.
Estuda no halo planu ba apoiu lojístika
ba vitima bainhira iha situasaun emerjênsia ruma.
d.
Asegura planu kona-ba ospital
emerjênsia, Koziñu Públiku, Grupu especial ba Sukoru, ekipa intervensaun no
organizasaun voluntariadu durante dezastre ruma akontese.
e.
Promove no realiza ezersísiu
operasionalidade ba planu emerjênsia Protesaun Sivil nune’e bele kontinua ka
mantein prontidaun bainhira iha dezastre ruma.
  |
