Protesaun Sivil

INTRODUSAUN

Depois iha Remodelasaun V Governu RDTL ba VI Governu, Sekretaria Estadu ba Seguransa naran troka fali ba Ministeriu Interior. Kna’ar ne’ebé maka Ministeriu ne’e simu no hala’o mak sei kontinua hela ka tuir baze legal (Dekreitu-Lei n.^o 35/2015, Seksaun III Artigo 8). Tamba iha mos kna’ar foun ne’ebé mak Ministeriu ne’e simu liu husi Diresaun Nasional Protesaun Sivil ne’ebé mak sei akumula hotu servisu Jestaun Dezastre nian ne’ebé mak uluk tutela iha Diresaun Nasional Jestaun Dezastre iha MSS nia okos. Ne’e duni atividades ne’ebé maka Departamentu ne’e halo tuir duni baze legal mak iha ona.

            Diresaun Nacional Protesaun Sivil hanesan Diresaun ida iha Ministeriu Interior nia okos, ne’ebé mak eziste ona to’o ba iha Municipiu sira laos iha Nasional deit, hanesan ita hotu hatene katak agora dadauk Diresaun Nasional Protesaun Sivil instala ona Servisu Protesaun Sivil Municipiu nian hamutuk Sanulu resin tolu (13).

Diresaun Nasional Protesaun Sivil iha mos departamentu ida mak Departamentu Operasional no iha Sentru ida ho naran Centro Nacional de Coordenação Operacional ka CNCO ne’ebé mak nia servisu iha area Operasional hanesan halo Prevensaun no Protesaun, Vijilânsia Alerta no mos Planeamentu Emerjênsia, inklui mos jere númeru emerjênsia 115. Ne’e duni atividades ne’ebé maka Departamentu ne’e halo tuir duni baze legal mak iha ona. 

Koalia kona-ba servisu Centro Nacional Coordenaçao Operacional ne’ebé mak jere númeru emerjênsia 115, Sentru ne’e mos iha seksaun tolu (3) mak pertense ba departamentu ne’e ho servisu la hanesan, seksaun tolu ne’e mak hanesan :

1.      Seksaun Vijilânsia no Alerta

Seksaun nia servisu mak :

a.      Halo Monitorizasaun no Kontrolu situasaun kona-ba dezastre nian  iha rai laran nomos rai liur.

b.      Organiza sistema ida ne’ebé diak oinsa atu fo alerta ka avizu ba populasaun bainhira detekta risku ruma.

c.       Halo konfirmasaun ba servisu meteorolojia nune’e bele fo avizu antes ba populasaun ne’ebé hela iha fatin risku.

d.      Fahe informasaun dezastre nian ba populasaun nune’e bele halo preparasaun ka prevensaun antes mosu dezastre ruma.

2.      Seksaun Prevensaun no Protesaun

Hala’o estudu ne’ebé relevante no identifika risku naturais ne’ebé bele afeita ba dezastre.

a.      Halo avaliasaun ba konsekuensia risku naturais nian.

b.      Kria sensibilizasaun ka formasaun kona-ba prevensaun no protesaun nian.

c.       Tau sinal-sinal perigu nian iha fatin risku.

d.      Kria ezersisiu balun ba komunidade sira oinsa halo evakuasaun ne’ebé diak ba iha fatin seguru bainhira mosu dezastre ruma

3.      Seksaun Planeamentu Emerjênsia

a.      Elabora planu emerjênsia Protesaun Sivil nian ba programa no situasaun sukoru ne’ebé adekuadu husi nivel nasionál to’o Munisipiu.

b.      Asegura no halo levantamentu ba meius ka rekursu ne’ebé iha, nune’e bele atende ba dezastre bo’ot, katastrofes no kalamidades.

c.       Estuda no halo planu ba apoiu lojístika ba vitima bainhira iha situasaun emerjênsia ruma.

d.      Asegura planu kona-ba ospital emerjênsia, Koziñu Públiku, Grupu especial ba Sukoru, ekipa intervensaun no organizasaun voluntariadu durante dezastre ruma akontese.

e.      Promove no realiza ezersísiu operasionalidade ba planu emerjênsia Protesaun Sivil nune’e bele kontinua ka mantein prontidaun bainhira iha dezastre ruma.